تبلیغات
تکتیراندازان - خانه داری و تربیت فاطمه(س)
 
مقدمه
مكتب حضرت فاطمه - سلام الله علیها - مكتبی اعجازآمیز است. از آن آثار درخشانی پدید آمدند كه مطالعه هر كدام از آنها حیرت آدمی را بر می انگیزاند. از جنبه های اعجازآمیز زندگی حضرت فاطمه - سلام الله علیها - ازدواج اوست كه مصداق آیه مرج البحرین یلتقیان[1] است. و از آن مهمتر از مصداق آیه یخرج منها اللؤلؤ و المرجان است.[2] ابن عباس در تفسیر این آیه گوید:
- مقصود از «مرج البحرین یلتقیان» علی و فاطمه اند.
- و مقصود از «یخرج منهما اللؤلؤ و المرجان« حسن و حسین اند.[3]
- آری، حضرت فاطمه - سلام الله علیها - مادر است، مادری كه رهبران آینده اسلام را می پروراند و تحولات جهان تشیع و حتی در جامعه اسلامی از او منشأ می گیرد و بسیاری از وقایع اسلامی از آنجا آغاز می شوند. تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - درباره فرزندان نمایانگر روح با عظمت این بانوی بزرگ است.


فاطمه شناسی

كار فاطمه شناسی اگر ممكن باشد یكی از راههای مهم آن مطالعه در آثار تربیتی حضرت فاطمه - سلام الله علیها - بویژه تربیت نسل است حضرت فاطمه - سلام الله علیها - را می توان از طریق فرزندانی كه او تربیت كرده شناخت، مخصوصاً در تربیت حسنین، زیرا فرزند آئینه تمام نمای والدین است بویژه مادر.
او در عین داشتن وظایف گوناگون فردی و اجتماعی به ایفای نقش مادری پرادخت و مادری شهید پرور بود فرزندانی تربیت كرد كه همه رهبر، تاریخ ساز، رزمنده، روشنگر،افشاگر، او زنی است بظاهر چون زنان دیگر جامعه، ولی به تربیت نسلی پرداخت كه برای بشریت آبرو آفریدند.
فرزندانی كه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - تربیت كرد كسانی بودند كه امر رهبری جامعه فردای او را بر عهده گرفتند، آنچه را كه فاطمه - سلام الله علیها - خود داشت و آنچه را كه از انبیاء گذشته از كانال پدر به میراث برده بود، و آنچه كه از قرآن بر پدرش و در خانه او نازل شده بود همه را به فرزندان خود به میراث داد و همه تعالیم را درباره شان عمل كرد و این مسأله ای است كه در تاریخ بشر همانند ندارد. و اینك كه قرنها از تاریخ فرزندداری حضرت فاطمه - سلام الله علیها - می گذرد، به زحمت قابل بررسی است كه او چگونه از عهده این وظیفه های سنگین، آن هم در آن شرایط بر آمد.

در مسیر مادری

حضرت فاطمه - سلام الله علیها - دختر بزرگ ترین رجال مذهبی و سیاسی زمان بود، برای او حضورها و موضعگیری هائی در رابطه با حیات خانوادگی ممكن و میسر بود و می توانست چون دیگر زنان نامدار از خانواده اشراف و سلاطین راهی توأم با ناز و تنعم را در پیش گیرد ولی او این چنین نكرد.
اوخود را در نظام تكوینی حیات قرار داد كه خداوند او را موجودی با احساس لطیف و با عاطفه و شور آفریده بود و متحمل و او این سرمایه را در راه ساختن، بعمل آوردن ورشد دادن فرزندان بكار برد. و سند ادعای من در این راه حسن و حسین و زینب و كلثوم اند، با آن برنامه درخشان شان.
او مادری موفق بود زیرا كه توانسته است به تربیت فرزندانی بپردازد كه همه رزمنده، دلیر و مجاهد فی سبیل الله باشند. كدام مادر است كه در طول حیات خود توانسته است فرزندانی چون حسن و حسین بپروراند؟ و كدام زن شجاعی را سراغ داریم كه دختر شجاع و قهرمانی چون زینب بپروراند؟
فرزندانش هر كدام الگوی كامل مادر و پدر در همه صفات اخلاقی و انسانی و هر كدام مجسمه فضیلت و پاكی و تقوا بودند و اگر از ما نمونه های مكتب معجزه آسای اسلام را بخواهند ناگزیر باید فرزندان حضرت فاطمه - سلام الله علیها - را معرفی كنیم و این ادعائی است كه در آن گزافه و انحرافی نیست، دوست و دشمن بدان اعتراف دارند - و مادری چون حضرت فاطمه - سلام الله علیها - موجد این اسوه هاست.

دیدگاههای حضرت فاطمه - سلام الله علیها -

موفقیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - را در مسیر مادی كه باید سرمشقی برای زنان جهان باشد مرهون دیدگاهی است كه این بانوی بزرگ اسلامی با استفاده از اندیشه اسلامی برای خود پدیدآورده و اتخاذ كرده است و ما را توان بررسی همه جانبه این دیدگاه نیست فقط با رعایت اختصار به چند نمونه آن اشاره می كنیم:
1 - در مورد خانواده:
خانواده از دیدگاه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - كانونی مقدس است و میزان قداست آن بحدی است كه او دوست دارد تمام مدت عمر و اوقات خود رادر آن بگذارند و آن را سنگری محكم در جبهه كارزار جهانی بسازد.
همه چیز از خانواده آغاز می گردد، حتی سعادت یا بدبختی یك ملت در خانواده رقم می خورد و عزت و سعادت جامعه از آنجا منشأ می گیرد. هم چنین اگر با دیدی وسیع تر نگریسته شود جنگها و صلحها در محیط و جو خانواده تكون می یابد. و در آنجاست كه كودكان، یعنی پدران فردای بشر درس ها می آموزند بدین سان اگر بنای رشدی در جامعه ای است آغاز آن باید از خانواده باشد.
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - به كانون خانوادگی دل بسته است، آنچنان كه وقتی مسأله تقسیم كار را پدرش با او مطرح می كند و معلوم می شود كه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - باید در كانون خانواده به امور داخلی آن بپردازد، خدای را سپاس می گذارد. و به گرمی و سر و سامان دادن خانواده می پردازد و آن را چون كارگاهی برای تربیت رهبری قرار می دهد.
2 - در مورد فرزند:
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - درباره فرزند این تصور و اندیشه را دارد كه امانتهای خداوند در دست پدر و مادرند و والدین در برابر حفظ و رشد این امانت مسؤولند. او فرزند را بعنوان كالائی بی ارزش نمی شناسد كه او را به دست لله ها و دایه ها بسپارد بلكه آنها را وجودهائی ارزنده و در خور احترام و كرامت ذاتی می شناسد كه باید شخص مادر امر رسیدگی آنها را بعهده گیرد.
او فرزند داری را شأن كوچكی نمی دانست كه امر اداره آن ها را به دیگران واگذارد. و یا با احساس حقارت از بچه داری بدنبال مشاغل پر سر و صدای بیرون رود. او خانه را مركز انسان سازی می شناسد و فرزندان را ثمره باغ وجود كه در خور هرگونه اعتنا هستند.
او این احساس را درباره فرزندان خود بیشتر دارد از آن بابت كه از زبان پیامبر شنیده است خداوند ذریه پیامبران را در صلب من پیامبر قرار داده ولی نسل مرا در صلب علی - علیه السلام - پس من پدر اولاد فاطمه ام[4]، پس فاطمه - سلام الله علیها - طبعاً سرمایه گذاری را درباره اینان لازم تر می شناسد.
3 - در مورد تربیت:
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - امر تربیت را امری تحول انگیز، سازنده، نجات ده بشر از خطرات و عوارض می شناسد. او می داند كه رمز پیشرفت و انحطاط فرد و جامعه در سایه تربیت قابل خلاصه شدن است. جامعه ای پیشرفته است كه تربیت آن پیشرفته باشد و قومی منحط بحساب می آیند كه تربیت آنها منحط باشد هم او معتقد است كه این مادران اند كه زمینه را برای بهشتی شدن فرزندان فراهم می سازند (الجنه تحت اقدام الامهات[5] و طبعاً رمز جهنمی شدن، انحراف و انحطاط فرد و جامعه هم در سایه تربیت و مخصوصاً تربیت مادران است این حقیقتی است كه ما پایه های رشد و انحراف را در سایه تربیت های صواب و یا انحراف آمیز بدانیم و تاریخ نمونه های مستندی را از آن به ما عرضه داشته است.
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - این دیدگاه را درباره تربیت دارد كه غفلت از آن موجب صدمه ای عظیم برای فرد و جامعه است و صدماتی غیر قابل جبران را در پی دارد. بویژه در دوران خردسالی كه كودك همانند شاخه تری قابل انعطاف است بدین نظر او خود را وقف زندگی فرزندان و سازندگی و تربیت آنها می كند. هم چنین او سخن پدر را بیاد دارد كه فرموده بود. فرزندان خود را بزرگ بشمارید و آنها را نیكو تربیت كنید (اكرموا اولادكم و احسنوا آدابهم)[6] و می داند نوع ادب و تربیت آنها مسؤولیت آور است. ادبوا اولادكم فانكم مسؤولون[7].

در طریق تربیت

اما در طریق تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - توجه به شرایط و عوامل، اصول و ضوابطی دارد كه بعنوان نفوذها نقش اساسی را ایفا می كنند و ما در این زمینه هم بعنوان عوامل درس آموز نكاتی را ذكر می كنیم.
1 - محیط و شرایط:
از عوامل مهم تربیت محیط و شرایطی است كه بعنوان عامل مهم در سر راه رشد است. نقش محیط در تربیت به میزانی است كه بسیاری از صاحبنظران آن را مهمترین عامل از بین همه عوامل تربیت می دانند محیط رنگ ده شخصیت و سازنده خلق و خوی آدمی است و اثر آن را تا بدان حد مهم دانسته اند كه گفته اند انسان است و محیط او. دامنه محیط وسیع و شامل محیط خانه كه مهم است، محیط دامن مادر و پدر كه از آن مهمتر است، محیط اجتماعی، شرایط و جو بیرون و... و زنی است كه محیط خانه را مدرسه می سازد و در آن برنامه های تربیت اسلامی را پیاده می كند در كلاس خانه اش موضوع تربیت فرزندانند و و هدف او انسان پروری و شهید پروری، برنامه اش قرآن است و سنت، معلمانش رسول الله است و امام علی - علیه السلام - و فاطمه - سلام الله علیها - ، شیوه آن مهر و محبت است و ارج گذاری به وجود فرزندان.
آری خانه فاطمه - سلام الله علیها - كلاس عالی تربیت است، كلاسی است پر از شور و اخلاص جو آن سراسر ایمان، پایه های آن، حركت، فضیلت، مقصد آن شهامت آفرینی، تحت نظارت و رهبری مستقیم پیامبر - صلی الله علیه و آله - و دامن عفیف و پر عزت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - طریقه آن و آموزش های صحیح، و تلاش در آن برای انتقال میراث پیامبران، و طبیعی است كه در آن افرادی پدید آیند مهذب، بی آلایش و معصوم، وارثان آدم تا خاتم، ثارالله، متعهد و مسؤول، انسان دوست و متعهد، و در راه خدا و در كار جلب رضای خدا.
2 - اصول و ضوابط:
در این كلاس و مدرسه اصول و ضوابطی حاكمند كه همه آنها از جانب خدایند و پیامبر - صلی الله علیه و آله - صادق و مصدق آن ها را ذكر كرده و حضرت فاطمه - سلام الله علیها - و امام علی - علیه السلام - دو شاگرد مهم و دور كن این امت آن ها را مورد عنایت و استفاده قرار داده و به مرحله اجرا و عمل می گذارند.
تربیت براساس اصل توحید است و ضابطه ایمان و باوری راستین، اصل جرأت دهی و با شهامت سازی در این خانه حاكم است، اصل اخلاق و انضباط، اصل تقوا و پاكدامنی، اصل غلبه حق بر هوای نفس، ترجیح همسایه بر خانه، ترجیح معنی بر ماده...
خانه او خانه زهد است بگونه ای كه دنیا آنها را نفریبد و مالك وجودشان نگردد، بلكه خود مالك دنیا باشند، زرق و برق های ظاهری در آن ارزش نداشته باشد. آنچه مهم است و می ارزد، رضای خداوند است و همه افرادی كه در این خانه اند بر این اساس و در مسیر این هدف زندگی می كنند.
هم چنین در این خانه اصل هماهنگی بین زن و شوهر در تربیت فرزندان وجود دارد، اصل اعتدال در امور، اصل سلطه ایمان، اصل غلبه اخلاق انسانی بر خواسته های حیوانی حكومت می كند و مبانی اسلام راستین مورد توجه است و سعی در اعمال اراده خداوندی و همسانی مشیت خود با مشیت خداوند.
3 - شیوه های و روش:
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - یك مادر است و مادری از سوئی مركب از دو عنصر است عنصر نوازش، و عنصر مهربانی و حضرت فاطمه - سلام الله علیها - این هر دو را به حد كمال واجد است و این خود زمینه را برای تربیت خوب فرزندان فراهم می سازد. روح مادرانه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - و عطوفت و غم خوارانه او خود سبب پیروی فرزندان است و حضرت فاطمه - سلام الله علیها - از این بابت مصداق این سخن پیامبر است كه:
- خیر نسائكم الطفهن بازواجهن و ارحمهن باولادهن[8] - بهترین زنان شما كسانی هستند كه به همسرشان لطیف تر و مهربانتر و به فزرندان خود رحیم تر باشند. یا مصداق حدیث دیگر كه بهترین زنان شما كسانی هستند كه زاینده و زایا، سرپرست و والی، شیرده به فرزندان، دلسوز به آنان، و علاقمند به همسر خود باشند:
خیر نسائكم حاملات، والدات، مرضعات، رحمات باولادهن، مایلات الی ازواجهن[9] حضرت فاطمه - سلام الله علیها - با فرزندان خود همدم و هم انس است. كارهای شان را زیر نظر دارد و در موارد لازم به آنان تذكر می دهد و یا در مورد كارشان داوری می كند. حسنین - علیه السلام - خط می نویسند نزد مادر می آورند كه بگوید خط كدامشان بهتر است. مادر برای اینكه دلها را نشكند آنها را بنزد پیامبر می فرستد و رسول خدا مجدداً آنها را نزد حضرت فاطمه - سلام الله علیها - بر می گرداند. حضرت فاطمه - سلام الله علیها - رشته گردن بند را به زمین می ریزید كه هر كدام بیشتر جمع كردند خط او بهتر است.[10]

تربیت در عین كار

این همه كوشش دقت گذاری حضرت فاطمه - سلام الله علیها - درباره فرزندان بخاطر آن نبود كه او را فراغی و آسایشی فوق العاده بود. او این خدمات را در كنار دیگر مشاغل شخصی و اجتماعی، آنهم در آن برهه از زمان انجام داد. داشتن تصویری از وضع حیات در آن روزگار، مخصوصاً در دورانی كه فقر و ناداری هم حكومت كند خود عظمت كار او را بیشتر نشان می دهد.
او زنی است جوان، مادر چند كودك خردسال، در خانه ای زندگی می كند كه محقر است، آب را از بیرون باید به خانه بیاورد و از مسافتی نسبتاً دور، گندم یا جو را باید شخصاً با دستاس آرد كند، خود باید آنرا خمیر كند، و نان بپزد، خود باید لباس خود و فرزندان را بشوید، با هیزم آتش درست كند، و با دهان در آن بدمد تا آتش شعله ور گردد، خود خانه را جارو كند، شمشیر خونین امام علی - علیه السلام - را بشوید، محیط را برای آرامش امام علی - علیه السلام - ساكت سازد. به زنان مدینه درس و مسأله دینی بیاموزد، گاهی هم به زخم بندی مجروحان جنگی بپردازد، كارهای دستی چون پشم ریسی را انجام دهد تا كمكی برای زندگی مشترك باشد، به حق طلبی برود، به مبارزه بپردازد و...
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - نشان داد كه انجام وظایف مادری با آن امور متناقض نیست، در عین كثرت مشغله می توان فرزندانی شایسته تربیت كرد و بگفته دكتر بنت الشاطی ء می توان چون چشمه ای شد كه از سینه كوهی بجوشد و با خود هزاران گوی و گوهر زرین و سیمین بیرون بریزد، پذیرش خدمات خانوادگی مانع از خدمات اجتماعی و سیاسی نیست و بالعكس.

حاصل تربیت

حاصل تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در محیط خانه، فرزندان است صاحب فضیلت های بسیار و متعدد و در محیط بیرون،زنانی است عفیفه و كم نظیر كه هر كدام چراغ و مشعل هدایتی برای دیگر زنان در دنیای اسلام بودند. اما در آنچه كه به فرزندان مربوط می شود اصل تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - را لااقل از سه دید بررسی می كنیم.
1 - در جنبه شخصیت:
او فرزندانی تربیت كرد كه هر كدام از آنها در جنبه شخصیتی انسانهائی آزاد، مستقل، با روحیه، و دارای سلوك و رفتاری هستند كه توجه به هر كدام از آنها آدمی رابه یاد آیه آیه های قرآن می اندازد. به دست نورانی حضرت فاطمه - سلام الله علیها - شیر مردان و شیر زنان شجاع، با عرضه و قهرمان پدید آمدند، كه دارای عزت نفس، اعتماد بنفس و به دور از فرومایگی و تن دادن به ذلت ها بودند.
فرزندان حضرت فاطمه - سلام الله علیها - همگی شجاع، با اراده، از نظر روحی قوی، فدائی اسلام و قرآن بودند. این درك و اراده را داشتند كه در مواقع حساس به یاری انسانهای مظلوم و اسلام مظلومتر بشتابند. كسانی بودند كه آخرین قطره خون را دادند ولی در برابر ناحقی و ستم سرفرود نیاوردند.
2 - در جنبه حركت آفرینی:
حاصل تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - پرورش نسلی بود حركت آفرین و زندگی ساز، نسلی كه هر كدام مشعل هدایتند وچراغ فرا راه حیات همه انسانها و سیاستمداران راستین هستند. فرزندان حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در تاریخ حیات اسلامی مردم موجها آفریدند و كشتی اسلام را كه گاهی شدیداً، در تلاطم و در حال غرق شدن بود از خطر نجات دادند.
- حسن بن علی - علیه السلام - را ببینید كه در چه شرایطی و چگونه با نرمش قهرمانانه و تاریخی خود زحمت صلح را بخود خرید ولی نابودی اسلام و فنای توان مسلمین را پذیرا نشد. صلحی تاریخی كرد كه زمینه ساز قیامهای بعدی بود و خود شهید صلح به نفع اسلام شد.
- حسین بن علی - علیه السلام - را بنگرید كه قیام جانانه خویش از خون دل خود گذشت تا در رگهای مسلمانان خمود و جامد خونی جدید وارد سازد و آنها علیه ستمگران و عیاشان به مبارزه وادارد و خانه ستم را ویران كند والحق كه با این قیام چه نصیبی وافر برای اسلام فراهم آورد.
- زینب - سلام الله علیها - را ببینید كه زبانش چون جلادی برای ابن زیاد و یزید بود و هم چون شمشیر امام علی - علیه السلام - برّائی داشت - با سخنان خود در كوفه و شام زلزله در اركان خصم انداخت و دنیای دشمن را بحركت و عصیان علیه نظام خودشان وا داشت. و به همین گونه بود كلثوم و در كل حاصل تربیت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - .
3 - درخدمت به اسلام :
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - خادمانی ارزنده و راستین برای اسلام تربیت كرد. كه بقای اسلام را تضمین كردند و جمله معروف الاسلام نبوی الحدوث و حسینی البقاء خود نمونه ای از آن است. اینان به گونه ای پرورش یافته بودند كه دشمنی اسلام را نمی پذیرفتند و اعمال خلاف اسلام را طرد و نهی می كردند از سر و جان مایه می گذارند تا اسلام زنده بماند.
در تاریخ اسلام دیدید كه چگونه با معاویه ستیز می كرد، آن دیگری با پسرش یزید، آن سومی حامل پیام شهادت شد، آن چهارمی افشاگر مفاسد بنی امیه و همه آنها پشتوانه انقلاب اسلامی پیامبر - صلی الله علیه و آله - كه كوشیدند اركان فسادو آلودگی را متزلزل سازند و مردم را به حقایق پشت پرده حكومت آشنا نمایند و نشان دهند آنچه خلفا عرضه می دارند اسلام نیست.
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - بانوی بزرگی بود كه توانست نسل امام تربیت كند و فرزندانی شهادت طلب و فدائی این كه در مواقع حساس و لازم از جان خود برای اسلام مایه بگذارند و جلو مقاصد شوم خصم را بگیرند. نسل حضرت فاطمه - سلام الله علیها - نسل شهید است. زیرا همه آنان درراه اسلام خود را فدا كردند وفراموش نكنیم حضرت فاطمه - سلام الله علیها - خود شهیده اسلام است و شوهرش نیز شهید مسجد و محراب.

حضرت فاطمه - سلام الله علیها - و كانون خانه

حضرت فاطمه - سلام الله علیها - دختر پیامبر است، راه و رسمی را در زندگی پدید آورد كه الحق حجت را بر همه زنهای عالم تمام كرد. با شیوه ای كه او در پیش گرفت راه عذر را در انجام وظیفه ای كه خداوند برای زنان مقرر داشته است بر روی آنان بست. اگر حضرت فاطمه - سلام الله علیها - نبود ما چگونه می توانستیم دریابیم وظایف متعدد برای یك زن چگونه قابل جمع است؟ چگونه می توانستیم دریابیم كه زن هم در سیر به سوی كمال می توانند چنان گامی به پیش نهد كه حتی از مردان هم جلو افتد؟.
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - با عمل خود به جهانیان درس داده، درس مادری، درس همسری، درس كانون داری، درس خدمت اجتماعی و هدایت و روشنگری، بدون حضرت فاطمه - سلام الله علیها - درك این مسأله ممكن نبود كه زن در عین فرزند داری می تواند عابده ای بی مانند باشد و بدون انتخاب نسبت و مقام می تواند در نقش یك انسان كامل ایفاء وظیفه كند و شهره گردد.
از درس های مهم و حیرت انگیز حضرت فاطمه - سلام الله علیها - درس خانه داری و مدیریت كانون است. او با اینكه دختر پیامبری عظیم و حاكمی قدرتمند است و می تواند چون دیگر زنان كه در چنین وضع و موقعیتند برای خود جاه و جلالی فراهم سازد، كوكبه و دبدبه ای به راه اندازد ولی چنین نمی كند. همانند هر زن عادی دیگری سر گرم كار و تلاش د رخانه و گرم داشتن كانون می شود و در عین حال مسؤولیت اجتماعی خود را نیز فراموش نمی نماید.
برای اینكه اهمیت قضیه روشن شود به گوشه هائی از این حیات درخشان حضرت فاطمه - سلام الله علیها - اشاره می كنیم و از تلاش و كوشش او در این جنبه حرف می زنیم، باشد كه راهنمای عملی برای ما، آن هم باالگوگیری اززنی معصومه باشد.

خانه حضرت فاطمه - سلام الله علیها -

نخست از خانه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - حرف بزنیم، جائی كه او و امام علی - علیه السلام - در آن زندگی سر كرده اند و گلهای بوستان خود را در آن پرورش داده اند. تا مدتهای زیاد آنها در اطاق اجاره ای زندگی را سر كردند كه دور از خانه پیامبر - صلی الله علیه و آله - بود. بعدها رسول خدا - صلی الله علیه و آله - با یكی از صحابه سخن گفت و خانه اجاره ای آنها را به محلی نزدیكتر به خود آورد، و سالها گذشت تا آنها خود صاحب خانه ای و حجره ای كوچك شدند.
این خانه كه در كنار خانه پیامبر - صلی الله علیه و آله - بود، و بیش از یكی دو متر با آن فاصله نداشت، خانه ای بود كوچك و محقر، گلین، فرش آن شامل حصیری بود كه تنها نیمی از اطاق را می پوشاند و نیم دیگر با شن نرم مفروش بود. درب آن یك لنگه ای و معرّف فقر اهل خانه.
در این خانه فاطمه - سلام الله علیها - با امام علی - علیه السلام - همراز و بهتر بگوئیم هم بند و هم سلول بود. از دیدی محلی برای زندگی و مسكن است، از سوئی دیگر كارگاهی است برای كارهای دستی حضرت فاطمه - سلام الله علیها - كه برای كمك معاش و یا در بسیاری از موارد برای خدمت به فقرا و مساكین انجام می گرفت و ازجهتی مركز آمد و شد یاران علی - علیه السلام - ، دوستان فاطمه - سلام الله علیها - ،زنان مسأله دار و هدایت خواه بود.
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - این خانه را مدرسه و دانشگاهی ساخته بود، نه تنهابرای فرزندان خود، بلكه برای زنان مسلمان كه سؤالات مذهبی خود را از او می پرسیدند. آن را كانون مقدسی ساخته بود كه اعضای خانه، آن را سنگری دانسته و پناه و سكون خود را در آنجا می جستند. و خواهیم دید كه این كانون مطمئن ترین محل آرامش و پناه امام علی - علیه السلام - بود.

اهمیت خانه داری

فاطمه - سلام الله علیها - از كسانی نبود كه خانه داری را كاری كوچك شمرد و یا خانه را به شوق اداره و منصبی ترك گوید و یا آن را محل و مركزی برای بلند پروازی خود قرار دهد. او به این نكته آگاه بود كه كانون خانوادگی و اداره آن كمتر از اداره یك كشور نیست و حتی پایه كشور داری بحساب می آید. و هم می دانست و اززبان پیامبر شنیده بود كه خدمت در خانه و خانه داری دارای اجر و حسنه است، حسنه ای كه هیچ كاری از زن با آن برابری نمی كند.
روزی رسول خدا - صلی الله علیه و آله - از اصحاب خود پرسید زن در چه حالی به خدا نزدیكتر است؟ و اصحاب پاسخ درست آن را ندانستند: حضرت فاطمه - سلام الله علیها - این سخن را شنید و پیام فرستاد زن در حالی به خدا نزدیكتر است كه ملازم خانه باشد و از آن بیرون نشود.[11]
او می دانست كه خانه سنگر است، پایگاه اجتماعی اعضاء است، همانند یك نهاد اجتماعی گرانقدر است و كاری برای زن از نظر ارزشمندی معادل خانه داری نیست. بدین سان همّ خود را به خانه داری نهاد و اداره و مدیریت آن و نیز تربیت فرزند را در آن به وجهی نیكو پذیرا شد. او در این راه احساس خجلت و ننگی نداشت و از زیر بار وظایف آن شانه خالی نمی كرد.
مركزیت خانه اش در مسیر تربیت فرزند، مشاوره و همدمی با امام علی - علیه السلام - مهرورزی به اهل خانه بود، و حاصل چنین اقدامی، حضرت فاطمه - سلام الله علیها - راستین را بیش از پیش محبوب كرد و او راضی به این تقسیم كار پیامبر - صلی الله علیه و آله - بود كه كار درون خانه از آن او و كار بیرون خانه از آن امام علی - علیه السلام - باشد و خدای را بر این امر سپاسگزار و شاكر بود.

مسؤولیت او در خانه

او بفرموده رسول گرامی اسلام، رئیس خانه است و المراه سیده اهلها[12] كدبانوئی است مجرب كه گوئی تمام دوره های مدیریت خانواده را گذارنده و به وظایف خود نیكو آشناست. مسئولیتش سنگین است
- در آن روزگار دشوار، آن هم در دوره فقر خاندان پیامبر او باید به امور زیر برسد:
- امر سر و سامان دادن امور خانه، آن هم خانه ای كه مركز آمد و رفت است و چند كودك خردسال در آنند.
- امر تربیت و اداره و نظافت و سرپرستی فرزندان كه آن هم كاری اندك و آسان نیست.
- امر پیشه وری و صنعتگری چون بافتن پیراهن برای فرزندان و یا پشم ریسی برای كمك معاش.
- امر آسیاب كردن گندم یا جو با دستاس كه رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرموده دست حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در این راه زخمی شده بود.
- امر آوردن آب از بیرون كه در آن روزگار این هم مشكلی برای حضرت فاطمه - سلام الله علیها - بود و خانه ها آب نداشتند.
- امر هدایت و سرپرستی زنان جدید الاسلام كه از بركت حضرت فاطمه - سلام الله علیها - مهتدی می شوند ویا دیگران.
- و بالاخره كارهای دیگری كه هر زنی بدان واقف است و به اصطلاح خودشان از بام تا شام در خانه می دوند ولی باز هم كارشان نیمه كاره می ماند. برای تهیه مختصر غذائی آن همه وقت می گذارند ولی باز هم مطبوع طبع آنها قرار نمی گیرد. درك سنگینی مسؤولیت او میسر نیست، مگر آنگاه كه آدمی خود در شرایط آن قرار گیرد.
سكون خانه
خانه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - از آن خانه هائی كه خدای خواسته است نام او در آنجا بلند گردد و مورد تسبیح و تقدیس باشد. فی بیوت اذن اللّه ان ترفع و یذكر فیه اسمه یسبح له فیها بالغدو و الاصال[13] و طبیعی است كه چنین خانه ای نمی تواند مركز آشفتگی و هرج و مرج باشد نخستین چیزی كه در آن باید حضور داشته باشد سكون و آرامش است و حضرت فاطمه - سلام الله علیها - سعی دارد چنین كند.
او می داند كه ترقی و عظمت شوهر، كوشش و تلاش ارزنده او تا حدود زیادی مرهون زندگی آرام و ساكن او در محیط خانه است و خانه باید سنگر آرامش و محل تجدید قوا باشد تا شوهر بتواند بنشیند، درست نقشه بكشد و درست طراحی كند، و درست تصمیم به اجرا و عمل بگیرد. خانه باید در سكون و آرامش باشد تا شوهر بتواند در آن خانه احساس راحتی كرده و مشقات بیرون را از تن به در نماید.
خانه حضرت فاطمه - سلام الله علیها - برای امام علی - علیه السلام - چنین وضعی را داشت. امام علی - علیه السلام - در كنار زهرا - سلام الله علیها - احساس آرامش می كرد و حتی هر آنگاه كه از حوادث و مشكلات زندگی به ستوه می آمد به سنگر خانه پناه می برد و در آنجا كمی با حضرت فاطمه - سلام الله علیها - سخن می گفت و تجدید قوا می كرد و از نو سرگرم كار و تلاش و مبارزه می شد و این امر در سراسر زندگی امام علی - علیه السلام - وجود داشت، حتی پس از وفات حضرت فاطمه - سلام الله علیها - و در سر مزارش.

گرمی و روشنائی كانون

حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در محیط خانه چون ماهی درخشان بود كه نور وجودش كانون خانه و دل امام علی - علیه السلام - را روشن می كرد. او مصداق این آیه قرآن بود كه: و اذا رایتهم حسبتهم لؤلؤاً منثوراً.[14] او روشنی بخش خانه بود، دیدارش رنجها و غصه ها را از دلها می زدود. امام علی - علیه السلام - خود فرمود وقتی به خانه می آمد و به زهرا نگاه می كردم تمام غم و غصه ام زدوده می شد. [15]
حضرت فاطمه - سلام الله علیها - كانون خانواده را گرم می داشت، امام علی - علیه السلام - و فرزندان را دل به این خوش بود كه د ركنار حضرت فاطمه اند و در آن كانون اند. از دیدی، او چون شمعی بود كه پروانه ها را بدور خود جمع كرده، به آنها گرمی و نور می داد خانه اش كانون انس و صفا بود. اعضای خانه با هم انس و آشتی و معاونتی داشتند، و در كمال همرنگی و صداقت، در سایه ایمان به خدا و رسول و كتاب او زندگی می كردند. اگر امام علی - علیه السلام - تصمیمی می گرفت، همگان همراه او بودند و اگر حضرت فاطمه - سلام الله علیها - تصمیمی اتخاذ می كرد دیگر افراد خانه با او همگام می شدند و نمونه روشن آن موردی است كه در آن سه روز تمام اعضای خانواده افطاری خود را به فقیران و یتیم و مسكین دادند و خود با آب افطار كردند.[16]
و بالاخره حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در گرم داشتن كانون، لطف و عنایت به همسر، رحمت و دلسوزی به فرزند مصداق حدیث پیامبر - صلی الله علیه و آله - بود كه خیر نسائكم الطفهن بازواجهن، و ارحمهن باولادهن و...[17] و مصداق احادیث دیگر رسول خدا چون عفیفه بودن، شوهر دوست وفرزند دوست بودن و ضمن اینكه او خود ملهم به الهامات الهی است.

مشقت زندگی

با چنین وصفی كه گذشت و با آن همه كار و تلاش طبیعی است كه زندگی بر او آسان نبود. پیامبر - صلی الله علیه و آله - روزی بر حضرت فاطمه - سلام الله علیها - وارد شد و دید كه با دستهای خود آسیاب را می گرداند و در عین حال به كودك خردسالش سرگرم شیر دادن است. رسول خدا - صلی الله علیه و آله - از دیدن چنین وضع آب در دیده گردانید و فرمود دخترم: تلخی های زندگی دنیا را بچش برای وصول به حلاوتهای آخرت فاطمه - سلام الله علیها - گفت خدای را بر این نعمت ها سپاسگزارم و بر كرامت های او عرض تشكر دارم.[18]
شدت، كارش در خانه به حدی بود كه گاهی توان را از او می گرفت، بدنش رنجور می شد و به فرموده امام علی - علیه السلام - دستانش از شدت آسیاب كردن تاول زده و پینه بست.[19] در عین حال این كار یك روز و دو روز نبود و هم این برای حضرت فاطمه - سلام الله علیها - تنها كار نبود كه از كارهای دیگر فراغتی داشته باشد. مسأله نظافت خانه هم مسأله بود كه گاهی سر و روی حضرت فاطمه - سلام الله علیها - راگرد آلود می كرد و غبار بر او می نشست.
روزی رسول خدا - صلی الله علیه و آله - از حضرت فاطمه - سلام الله علیها - احوال بپرسید كه چگونه ای؟ حضرت فاطمه - سلام الله علیها - ظاهراً از حالات زندگی و مشقت های آن، و سختی معیشت و شاید هم از گرسنگی خود و فرزندان و از خالی بودن خانه اش ازآذوقه سخن گفت. رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمود دخترم آیا به این راضی نیستی كه سیده زنان جهان باشی؟ حضرت فاطمه - سلام الله علیها - پرسید مگر مریم دختر عمران سیده زنان نیست؟ پیامبر فرمود: او سیده زنان عصر خود بود و تو سیده همه زنانی[20]. و بر این اساس ملاك خانمی و بانوئی وارونه گشت و در نظر پیامبر - صلی الله علیه و آله - زنان پر خور و پر آذوقه و متجمل و آنهائی كه در جلال و جبروت مادی زندگی می كنند بانو وخانم بحساب نمی آیند. اگر ملاكی برای بانوئی و سیده بودن مطرح باشد در تلاش و جهد هدفدار، در عین تحمل فقر و ناداری است. در عابده بودن و زاهده بودن و در راه خدا رنجها را بخود خریدن است و حضرت فاطمه - سلام الله علیها - این چنین بود.

كمك كاری ها

حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در تنگا و خستگی و دشواری زندیگ بود ولی چنان نبود كه شوهری خود خواه و تن پور داشته باشد كه این همه كارها تلاش ها را وظیفه خاص زن بداند و كمك كارش نباشد. نه - علی چنین مردی نبود. او در كار و تلاش مردانه اش كمتر از حضرت فاطمه - سلام الله علیها - نبود. چه بسیار ازكارهای خانه را او انجام می داد حتی باحضرت فاطمه - سلام الله علیها - می نشست و گندم آسیاب می كرد و حتی در مواردی نان می پخت رسیدگی به امور بیرون، تهیه نان برای چنان خانواده ای با فرزندان متعدد، آن هم كار و اشتغالی مشروع، آب كشی برای مزرعه و درختان، كارمزدی برای آبیاری درختان، حضور در جبهه و صحنه رزم، دستگیری از بینوایان، بردن نان و آذوقه برای دردمندان، عبادت رسمی و حضور در عرصه های سیاسی خود كاری بس وسیع و پر دامنه بود.
او حتی برای سیر كردن فرزندان تن به كار مزدی می داد. در مزرعه ای كار می كرد و قرار بسته بود برای هر سطل آبی كه از چاه بیرون می كشد یك دانه خرما بستاند و بر این اساس برای اهل خانه غذا تهیه می كرد، با این اتكا كه در مواردی بسیار دیگران را بر خود مقدم می داشت و از همین غذائی كه با مرارت به دست می آمد به فقیران می داد.
در عین حال هر آنگاه كه از كار روز مره فارغ می شد و بخانه می آمد با همان بدن خسته به كمك حضرت فاطمه - سلام الله علیها - می شتافت. گاهی خانه را تمیز می كرد، زمانی با حضرت فاطمه - سلام الله علیها - آسیاب را می گرداند، گاهی در نظافت خانه به او كمك می كرد. او در محیط خانه تلاش بسیار داشت، بدان خاطر كه به حال حضرت فاطمه - سلام الله علیها - از شدت كار او رقت می كرد و دلش به درد می آمد.
روزی پیامبر - صلی الله علیه و آله - بر آنها وارد شددید امام علی - علیه السلام - و فاطمه - سلام الله علیها - سرگرم آسیاب كردن جویا گندمند. خطاب به آنان كه كدام خسته ترید. برخیزید من بجای شما آسیاب كنم - امام علی - علیه السلام - عرض كرد فاطمه خسته تر است. پیامبر فرمود دخترم برخیز آنگاه خود بجایش نشست و با علی - علیه السلام - سرگرم آسیاب كردن شد. [21]

حاصل كانون داری

حاصل كار و تلاش حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در محیط خانه و ثمره كارش عبادت و دارای ارزش بسیار است زیرا:
- خدمت به مردی كه عزیز خداست و مرد رزم و جهاد است و خدای را بر او نظر عنایت بسیاری است.
- علی شدن امام علی - علیه السلام - در سایه همدلی با حضرت فاطمه - سلام الله علیها - و فاطمه شدن حضرت فاطمه - سلام الله علیها - در سایه انس با امام علی - علیه السلام - و هم مسكنی اوست و چه زیباست كار برای چنین افراد.
- خدمت به فرزندان و تربیت نسلی است كه انسان دوست، متعهد، مكتبی، و نمونه عالی تربیت اسلامند.
- خدمت به اسلام بود زیرا كه در سایه آن موجبات خدمت به اسلام و مسلمین فراهم آمد و ضدیت ها با این سركوب شد و مردم توانستند راه خود را بیابند.
- و سرانجام حضرت فاطمه - سلام الله علیها - با مدیریت خود درس زندگی توأم با سعادت به زنان داد، تجاربی فراهم آورد كه بهره گیری از آن عامل رشد انسانیت انسان و مخصوصاً زنان جهان است و كدام عبادت است كه بدین میزان دارای ارزش و ثمره اجتماعی باشد.

پی نوشتها:
[1] . سوره الرحمن، آیه 19.
[2] . سوره الرحمن، آیه 22.
[3] . تفسیر الدرالمنثور، ج 7 ، ص 697.
[4] . مناقب ابن شهر آشوب، ج 3 ، ص 387.
[5] . حدیث نبوی.
[6] . حدیث نبوی.
[7] . حدیث نبوی.
[8] . حدیث نبوی.
[9] . حدیث نبوی.
[10] . بحار، ج 104، ص 309.
[11] . منتهی الامال ج 1، ص 134.
[12] . روضه الواعظین.
[13] . سوره نور، آیه 36.
[14] . سوره انسان، آیه 19.
[15] . مناقب خوارزمی ص 256.
[16] . سوره انسان، آیه 8.
[17] . نهج الفصاحه.
[18] . منتهی الامال، ج1، ص 133.
[19] . همان منبع، ص 134.
[20] . حلیه الاولیاء ج 2، ص 42.
[21] . بحار ج 43، ص 5.

دكتر علی قائمی- در مكتب فاطمه (س)

امضای mahdishata
الم یعلم بان الله یری؟










نوع مطلب : مذهبی، مناسبت ها، پیامک ارزشی، 
برچسب ها : حضرت زهرا (س)،
لینک های مرتبط :


چهارشنبه 1396/04/21 04:25
Hello, Neat post. There's an issue together with
your web site in internet explorer, could check this? IE nonetheless is the marketplace leader
and a big portion of other folks will leave out your magnificent writing
because of this problem.
چهارشنبه 1396/02/6 18:54
It's amazing to pay a quick visit this site and reading the views of all mates on the topic of this piece of
writing, while I am also eager of getting experience.
یکشنبه 1396/01/20 22:31
I am regular visitor, how are you everybody? This post
posted at this site is genuinely good.
جمعه 1396/01/11 12:50
I enjoy reading a post that can make men and women think.
Also, thank you for permitting me to comment!
شنبه 1391/12/19 11:13


http://yasarallah-hosein.rozblog.com/


عصر یک جمعه دلگیر دلم گفت بگویم بنویسم که چرا عشق به انسان نرسیده است؟

چـــــرا آب به گلــــدان نرسیده است؟ چـــــرا لحـــظه بــــاران نرســــیده اســـــت؟


......
باسلام من اپم با عنوان متنی برای امام حسین
ممنون میشم بیاید و نظرتونو بگید
متن این پستتون هم بسیار مفید بود
جمعه 1391/12/18 23:10
سلام وبلاگ خوبی دارین
مایل هستی وبلاگ هامون رو توی وبلاگ های هم ثبت کنیم؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


تکتیراندازان
درباره وبلاگ

از کاربران اینترنتی که علاقمند به نویسنده شدن و استفاده از مزایای آن در این سایت هستند به سایت www.cyb24.ir مراجعه کنند




مدیر وبلاگ : رضا فرجی
مطالب اخیر
صفحات جانبی
نظرسنجی
ختم 12000 صلوات با معنیش برای تعجیل در ظهور امام زمان (عج) - خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست






آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :